Waarom EuroCollege vasthield aan wat het onderwijs nu herontdekt

Door Edu van de Walle, directeur-eigenaar van EuroCollege sinds 1998.

Nu het kabinet mobiele telefoons de hele schooldag wil weren, krijgt een oude onderwijsvraag opnieuw betekenis: welke omgeving hebben jongeren nodig om zich te ontwikkelen? EuroCollege koos ruim twintig jaar geleden al voor duidelijke grenzen, stevig leeswerk en docenten die hun vak beheersen. Achter die keuzes schuilt een opvatting over onderwijs die verder reikt dan een telefoonverbod.

Een leerling die zijn telefoon opbergt, heeft nog geen bladzijde gelezen. Toch is het kabinetsvoornemen om mobiele telefoons vanaf januari 2027 de hele schooldag uit het basis- en voortgezet onderwijs te weren een betekenisvolle stap. Met de beoogde afspraak ‘thuis of in de kluis’ erkent de overheid dat een school de aandacht van leerlingen actief moet beschermen. Ook buiten het leslokaal. Over de aanscherping worden afspraken met de onderwijssector gemaakt; van een wettelijk totaalverbod is geen sprake.

EuroCollege is een particuliere opleider met versnelde en begeleide mbo- en hbo-opleidingen in business, vastgoed, hospitality en events. Mobiele telefoons zijn er sinds 2003 verboden. Ook laptops zijn uit de klas geweerd en PowerPoint heeft plaatsgemaakt voor de docent die zelf uitlegt, vragen stelt en het denken van studenten volgt. Boeken hebben hun plaats behouden. De hoeveelheid leeswerk is bovendien opgevoerd. Dat gebeurde vanuit de overtuiging dat jongeren een omgeving nodig hebben waarin langdurige concentratie en serieuze inspanning vanzelfsprekend worden.

Het telefoonbeleid is daardoor onderdeel van de onderwijsaanpak van EuroCollege. Wie wil begrijpen waarom EuroCollege daaraan vasthoudt, moet kijken naar de verwachtingen die een school van haar studenten heeft, de kwaliteit van haar docenten en de gewoonten die zij dagelijks helpt vormen.

Zelfstandigheid vraagt kennis en begeleiding

De onderwijsvernieuwingen van de jaren negentig gingen gepaard met hoge verwachtingen van zelfstandig leren. Rond het studiehuis en later het nieuwe leren verschoof de aandacht naar vaardigheden, samenwerking en een andere rol voor de docent. De bedoeling was aantrekkelijk: leerlingen zouden actiever worden en meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen ontwikkeling. De vraag of zij daarvoor al voldoende kennis, werkgewoonten en begeleiding hadden, verdiende minstens evenveel aandacht.

De parlementaire commissie-Dijsselbloem kwam in 2008 tot een hard oordeel over het vernieuwingsbeleid. De wetenschappelijke onderbouwing schoot tekort, kritische signalen waren onvoldoende serieus genomen en de overheid had de bewaking van de onderwijskwaliteit verwaarloosd. Bij sommige vormen van het nieuwe leren waarschuwde de commissie voor invoering zonder de noodzakelijke voorwaarden, waaronder scholing van docenten en intensieve begeleiding van leerlingen.

Voor EuroCollege ligt daar een wezenlijk bezwaar: zelfstandigheid wordt gemakkelijk verondersteld op het moment dat zij nog moet worden aangeleerd. Een student die moeite heeft met plannen, wordt niet vanzelf een goede planner doordat hij zijn week zelf mag indelen. Hij heeft iemand nodig die zijn planning met hem doorneemt, onhaalbare voornemens aanwijst en controleert of afspraken worden nagekomen. Naarmate hij dat beter beheerst, kan de begeleiding terugtreden.

Vanuit dezelfde gedachte koos EuroCollege voor kleinschaligheid. Onderwijs vraagt om zicht op de individuele student. In een kleine klas merkt een docent eerder wie onvoorbereid verschijnt, wie de uitleg kwijt is en wie onder zijn mogelijkheden werkt. Die nabijheid maakt hoge eisen uitvoerbaar. Een lat ophangen is eenvoudig; dagelijks zorgen dat studenten ernaartoe groeien vraagt veel meer van een school.

Waarom boeken en vakkennis zijn gebleven

De discussie over telefoons mag niet verhullen dat aandacht ergens aan besteed moet worden. Bij EuroCollege wordt stevig gelezen. Studenten moeten langere teksten kunnen volgen, begrippen begrijpen en een redenering in eigen woorden kunnen weergeven. Ook wanneer een hoofdstuk lastig is of het onderwerp aanvankelijk weinig belangstelling oproept, blijft die opdracht staan. Een opleiding verliest een belangrijk deel van haar betekenis wanneer zij zich beperkt tot wat studenten al interesseert.

De Inspectie van het Onderwijs meldde in april 2026 dat de prestaties op leesvaardigheid en woordenschat in de onderbouw van het voortgezet onderwijs verder daalden. Dat maakt de vraag wat vervolgopleidingen van studenten verlangen des te dringender. Wie moeite heeft met langere teksten, heeft oefening en begeleiding nodig. Een samenvatting van enkele dia’s kan het ontbrekende leeswerk niet blijven opvangen.

Daarom heeft EuroCollege ook de afhankelijkheid van PowerPoint doorbroken. Een docent moet een onderwerp kunnen uitleggen, verbanden leggen en kunnen doorvragen wanneer een antwoord aangeleerd klinkt. Studenten horen te ervaren hoe iemand die zijn vak beheerst een probleem ontleedt. Daarvoor moet de docent ruim boven de lesstof staan en voldoende kennis meebrengen om verder te gaan dan wat voor de eerstvolgende toets nodig is.

Die eis geldt ook voor de professionele ervaring van de leermeester. Binnen een opleiding voor business, vastgoed, hospitality of events krijgt vakkennis extra betekenis wanneer de docent weet wat er gebeurt als een begroting niet klopt, een opdrachtgever ontevreden is of een team vastloopt. Studenten mogen verwachten dat degene voor de klas hun ambities kan verbinden met de eisen van de beroepspraktijk. Dat vraagt vakmanschap én het vermogen om anderen iets te leren.

Leren omgaan met moeite en tegenslag

EuroCollege spreekt studenten aan op hun ambitie. Wie veel wil bereiken, zal bereid moeten zijn zich daarvoor in te spannen. Dat begint vaak met weinig spectaculaire dingen: op tijd verschijnen, voorbereid zijn, werk afmaken en een fout herstellen. Aanwezigheid is verplicht en de schoolweek heeft een vast ritme. Zo krijgt de wens om succesvol te worden een concrete vertaling in het dagelijks handelen.

Daar hoort mentale inspanning bij. Een ingewikkelde tekst begrijpen, een ondeugdelijke berekening opnieuw maken of kritiek op een project verwerken kan ongemakkelijk zijn. Juist op zulke momenten heeft begeleiding waarde. De docent helpt de student vaststellen waar het misging en wat een volgende poging vraagt. Hij neemt het werk niet over en verklaart de oorspronkelijke eis ook niet meteen onredelijk.

Falen heeft binnen die benadering een plaats. Bij onder meer de hbo-opleiding International Business & Entrepreneurship werken studenten aan echte opdrachten voor echte opdrachtgevers en merken dat een goed voornemen nog geen goed resultaat oplevert. Een tegenvaller wordt leerzaam wanneer zij onderzoeken wat hun eigen aandeel was en hun aanpak aanpassen. Het vertrouwen dat daaruit kan groeien, heeft een concrete grond: de ervaring dat zij een moeilijke situatie aankonden en verder kwamen.

Een op succes gerichte mentaliteit betekent bij EuroCollege dan ook dat studenten hun eigen invloed leren gebruiken. Niemand kan garanderen dat iedere ambitie wordt waargemaakt. Wel kan een school jongeren leren zich grondig voor te bereiden, hulp te vragen, verantwoordelijkheid te dragen en door te werken wanneer hun eerste poging mislukt. Daarmee geeft zij hun iets mee waarop zij ook na hun opleiding kunnen terugvallen.

Een onderwijscultuur vraagt dagelijks onderhoud

Een telefoonverbod is betrekkelijk snel opgeschreven. Een cultuur waarin aandacht, inspanning en verantwoordelijkheid normaal zijn, ontstaat in de dagelijkse omgang. Studenten merken of een deadline werkelijk geldt, of afwezigheid wordt opgemerkt en of een docent terugkomt op een gemaakte afspraak. Ze merken evenzeer of medewerkers zelf voorbereid zijn en doen wat zij beloven.

Daar ligt een zware verantwoordelijkheid voor de schoolleiding. Consequent handelen mag niet afhangen van welke docent toevallig voor de klas staat. De verwachtingen moeten herkenbaar zijn in de hele opleiding. Dat vraagt afstemming, toezicht en de bereidheid elkaar aan te spreken. Het vraagt ook persoonlijke aandacht, zodat duidelijk wordt of een student niet wil, niet weet hoe hij moet beginnen of ergens op vastloopt.

EuroCollege heeft deze samenhang vanaf het begin van zijn onderwijsconcept willen bewaken. Boeken, leermeesters, aanwezigheid en discipline ondersteunen elkaar. De hoge lat krijgt betekenis doordat er mensen zijn die studenten kennen en hen helpen het vereiste niveau te bereiken. Zonder die betrokkenheid dreigt strengheid een administratieve bezigheid te worden.

Wat EuroCollege verstaat onder retro-innovatief onderwijs

Voor deze benadering past het woord retro-innovatief: beproefde uitgangspunten bewust toepassen op de opleiding van een nieuwe generatie. In vakopleidingen, de wetenschap, muziek en sport is het heel gebruikelijk dat beginners leren van ervaren mensen, veel oefenen en geleidelijk moeilijkere taken aankunnen. Ook het vermogen om zelfstandig te oordelen groeit naarmate iemand meer kennis en ervaring opdoet. EuroCollege heeft nooit een overtuigende reden gezien om die uitgangspunten uit het onderwijs te verwijderen.

Dat laat volop ruimte voor nieuwe kennis en ontwikkelingen in het bedrijfsleven. Opleidingen moeten daarop reageren. De vraag blijft telkens wat een verandering bijdraagt aan het leren en het latere functioneren van studenten. Een scherm in een lokaal of een nieuwe naam voor een lesmethode geeft daarop nog geen antwoord.

De huidige herwaardering van grenzen en concentratie maakt zichtbaar hoe vroeg EuroCollege op deze punten een duidelijke koers koos. Sinds 2003 is de mobiele telefoon er geen vanzelfsprekende metgezel van de student. Het boek is gebleven, de docent draagt verantwoordelijkheid voor zijn les en van studenten wordt serieuze inspanning gevraagd. Terwijl het landelijke debat opnieuw bij de voorwaarden voor aandacht uitkomt, heeft EuroCollege ruim twintig jaar kunnen werken aan de cultuur die daarop voortbouwt.

Die continuïteit heeft waarde voor jongeren die nog moeten ontdekken waartoe zij in staat zijn. Zij hebben volwassenen nodig die hun ambities serieus nemen, voldoende van hen vragen en beschikbaar blijven wanneer het moeilijk wordt. Daar hoort een school bij die het geduld heeft om aan hun ontwikkeling te werken en de overtuiging om haar eisen vol te houden. Ook wanneer de volgende onderwijstrend zich aandient.

Wie wil weten hoe deze onderwijsaanpak er in de praktijk uitziet, kan tijdens een open dag of open avond met studenten en docenten spreken. Vraag hoe een lesweek verloopt, wat er wordt gelezen en wat er gebeurt wanneer een student achteropraakt. In die antwoorden wordt duidelijk wat EuroCollege van studenten vraagt en welke begeleiding daartegenover staat.